release-notes/nl/release-notes.nl.sgml

<!DOCTYPE debiandoc PUBLIC "-//DebianDoc//DTD DebianDoc//EN" [
  <!entity % dynamicdata  SYSTEM "../dynamic.ent"       > %dynamicdata;
  <!entity % shareddata   SYSTEM "../release-notes.ent" > %shareddata;
  <!entity docid "$Id: release-notes.nl.sgml,v 1.4 2005-01-14 22:28:38 jseidel Exp $">
]>

<!-- Updated to version 1.11 of the English original, Frans Pop -->

<debiandoc>
<!--
    Project-Id-Version: release-notes.nl
    PO-Revision-Date: 2005-01-09 19:33+0100
    Last-Translator: Frans Pop <aragorn@tiscali.nl>
    Language-Team: Dutch <debian-l10n-dutch@lists.debian.org>
    MIME-Version: 1.0
    Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-1
    Content-Transfer-Encoding: 8bit
    POT-Revision-Date: 2005-01-09 19:20+0100
    X-Generator: KBabel 1.3.1
-->
  <book>
  <titlepag>
    <title>Release Notities voor &debian; &release; ('&releasename'), &arch-title;</title>
      <author><name>Josip Rodin, Bob Hilliard, Adam Di Carlo, Anne Bezemer, Rob Bradford (huidig)</name><email></email></author>
      <author><name></name><email>debian-doc@lists.debian.org</email></author>
      <version>&docid;</version>
    </titlepag>
    <toc detail="sect1">
      <chapt id="about"><heading>Nieuw in de Release Notities</heading>
       
        <p>[De meest recente versie van dit document is altijd beschikbaar op
        <url id="&url-release-notes;">. Als uw versie meer dan een maand oud
        is, kan het zinvol zijn om de nieuwste versie te downloaden.]</p>

        <p>Merk op dat voorgaande edities van de Release Notities informatie
        bevatten over het opwaarderen vanaf oudere releases van Debian dan de
        voorgaande release. Deze informatie maakte de documentatie echter
        relatief complex. In verband hiermee hebben wij besloten om alleen de
        opwaardering vanaf &debian; 3.0 ('woody') te behandelen. Als u moet
        opwaarderen vanaf een eerdere release, raden wij u aan om de voorgaande
        edities van de Release Notities te lezen.</p>
</chapt>
      
      <chapt id="whats-new"><heading>Nieuw in &debian; &release;</heading>

        <p>De lijst van ondersteunde platforms is niet gewijzigd ten opzichte
        van de vorige release, &debian; 3.0 ('woody'). Dit is de complete lijst
        met platforms voor deze release.</p>
        
        <p><list compact="compact">
<item><p>Intel x86 ('i386')</p></item>
<item><p>Motorola 680x0 ('m68k')</p></item>
<item><p>Alpha ('alpha')</p></item>
<item><p>SPARC ('sparc')</p></item>
<item><p>PowerPC ('powerpc')</p></item>
<item><p>ARM ('arm')</p></item>
<item><p>MIPS ('mips' (Big endian) and 'mipsel' (Little endian))</p></item>
<item><p>Intel Itanium ('ia64')</p></item>
<item><p>HP PA-RISC ('hppa')</p></item>
<item><p>S/390 ('s390')</p></item></list></p>
        

<![ %not-i386 [ 
          
<!-- i386 doesn't have a port page - or do they now? -->

          <p>U kunt aanvullende informatie over de status van 'ports', en
          specifieke informatie over de 'port' voor uw platform op de <url
          id="&url-ports;" name="Debian port web pages">.</p>
 
]]>

<![ %hppa %s390 %mips %mipsel %ia64 [ 

          <p>Dit is pas de tweede officiële release van &debian; voor het
          &arch-title; platform. Wij zijn van mening dat het zichzelf voldoende
          heeft bewezen om vrijgegeven te worden. Omdat het echter nog minder
          in de praktijk is getest door gebruikers dan onze andere releases op
          andere platforms, is het mogelijk dat u nog een enkel probleem
          tegenkomt. Wij verzoeken u ons <url id="&url-bts;" name="Bug Tracking
          System"> te gebruiken om problemen te rapporteren; zorgt u ervoor dat
          u daarbij vermeldt dat het probleem betrekking heeft op het
          &architecture;-platform.</p>

]]>

          <p>&debian; &release; voor het &arch-title; platform wordt geleverd
          met kernelversie &kernelversion;.</p>
<![ %available-2.6 [
          
          <p>Voor het &arch-title;-platform is ook een 2.6 kernel beschikbaar,
          deze heeft kernelversie &kernelversion-2.6;. Merk op dat release
          2.6.8.1 van de kernel en geselecteerde andere wijzigingen (patches)
          reeds zijn opgenomen in de 2.6.8 kernel-pakketten van Debian.</p>
]]>
        
        <sect id="newinst"><heading>Nieuw in het Installatiesysteem</heading>

          <p>Het oude installatiesysteem voor &debian; is vervangen door een
          geheel nieuw installatiesysteem genaamd
          <prgn>debian-installer</prgn>. Het nieuwe installatiesysteem is
          modulair van opzet en is dus ontwikkeld met het oog op
          uitbreidbaarheid.</p>
          
          <p>Enkele van de nieuwe functies van het installatiesysteem zijn:
          ondersteuning voor het opstarten vanaf USB flash apparaten, de keuze
          voor <prgn>aptitude</prgn> voor de installatie van pakketten tijdens
          de installatie, en ondersteuning voor het bestandssysteem
          <prgn>XFS</prgn> en <prgn>LVM</prgn> (een hulpprogramma voor logisch
          volumebeheer).</p>

          <p>Voor meer uitgebreide details over het nieuwe Debian
          Installatiesysteem, adviseren wij gebruikers om de Debian
          Installatiehandleiding te lezen die u vindt op de eerste CD of op
          <url id="&url-install-manual;">.</p>

<![ %i386 [ 

          <p>Images van de kernel zijn beschikbaar in diverse "smaken". Deze
          smaken ondersteunen elk een andere verzameling hardware. De smaken
          beschikbaar in &debian; &release; voor &arch-title; zijn:</p>

          <p>
<taglist compact="compact">
  <tag>vanilla</tag>
  <item><p>Het standaard kernel-pakket beschikbaar in Debian. Bevat vrijwel
        alle stuurprogramma's, gebouwd als modules, die door Linux worden
        ondersteund. Inclusief stuurprogramma's voor netwerkapparaten,
        SCSI-apparaten, geluidskaarten, Video4Linux apparaten, enzovoorts. De
        smaak 'vanilla' omvat één boot, en één root diskette en twee diskettes
        met stuurprogramma's.</p></item>
  <tag>speakup</tag>
  <item><p>Deze smaak is vrijwel gelijk aan de vanilla kernel hierboven, maar
        met ondersteuning voor braille-apparatuur. Een volledige lijst met
        ondersteunde modules kunt u vinden in de documentatie voor brltty. Deze
        smaak omvat één boot en één root diskette, en één diskette met
        stuurprogramma's. </p><p></p></item>
</taglist></p>

          <p>De kernel-configuratiebestanden voor deze smaken kunnen worden
          gevonden in het bestand 'kernel-config' in hun respectievelijke
          map.</p>

]]>

<!-- FJP: Maybe a short description of available installation methods could be
          added here: floppy, CD (netinst/business-card/full set), netboot,
          hd-media, USB-stick. -->

<![ %available-2.6 [
          <p>Voor platform &arch-title; is het mogelijk om de installatie uit
          te voeren met een kernel gebaseerd op 2.6. Raadpleeg de
          Installatiehandleiding voor nadere informatie hierover.</p>
]]></sect>          
           
        
        <sect id="newdistro"><heading>Nieuw in de Distributie</heading>
           
           <p>Tijdens de levensduur van de woody release zijn vele nieuwe
           interfaces ontwikkeld voor het oude, maar nog steeds populaire
           <package>dselect</package>. Geïnteresseerde gebruikers wordt
           aangeraden de pakketten <package>aptitude</package> en
           <package>synaptic</package> eens te bekijken.</p>
       
           <p>Deze release van &debian; bevat de sterk verbeterde versie 4.3
           van XFree86; deze versie ondersteunt een breder assortiment aan
           hardware, verbeterde automatische detectie en verbeterde
           ondersteuning voor geavanceerde technologieën als Xinerama en
           3D-acceleratie.</p>
           
           <p>Met deze release is &debian; meer dan ooit georiënteerd op
           desktop computers; het bevat nu GNOME 2.8 en KDE 3.3. Ook is, in de
           vorm van OpenOffice.Org 1.1, voor de eerste keer een compleet pakket
           voor kantoorautomatisering opgenomen. Andere vermeldenswaardige
           pakketten op dit gebied zijn de Evolution groupware programmatuur en
           het chat-programma GAIM.</p>
           
           <p>De officiële &debian; distributie bestaat nu uit dertien CD's met
           installeerbare pakketten en een vergelijkbaar aantal CD's met
           broncode; er is ook een versie van de distributie op DVD
           beschikbaar.</p>
</sect></chapt>
      

      <chapt id="installing"><heading>Een nieuwe installatie uitvoeren</heading>

        <p>Als u een nieuwe installatie van Debian uitvoert, raden wij u aan om
        de Installatiehandleiding te lezen. Deze is beschikbaar op de officiële
        CD in: <example compact="compact">
   /dists/&releasename;/main/disks-&architecture;/current/doc/install.txt
   (of .html)
</example></p>

        <p>of op het Internet op: <url id="&url-install-manual;">.</p>

        <p>Het oude &debian; installatiesysteem, <prgn>boot-floppies</prgn>, is
        vervangen door een nieuw, modulair opgebouwd en krachtiger
        installatiesysteem genaamd <prgn>debian-installer</prgn>.</p>
</chapt>      
      

      <chapt id="upgrading"><heading>Opwaarderen vanaf een eerdere release</heading>

<!-- For doc-writers' convenience:
Debian Supported
release: architectures:

1.3.1 or less i386
2.0           i386,m68k
2.1           i386,m68k,alpha,sparc
2.2           i386,m68k,alpha,sparc,powerpc,arm
3.0             + hppa s390 mips mipsel ia64
-->

        <sect id="information"><heading>Gedetailleerd overzicht van de wijzigingen in het systeem</heading>

<!-- Controversial, disabled for now, please translate though
        <sect1 id="german-quotes"><heading>Problems with German Quotes</heading>
        
          <p>The locales for German style languages (e.g. de_DE@euro)
          unfortunately use an aesthetically unpleasing way of representing
          open quotation marks.  We have retained it this way in order to
          preserve compatibility with other Linux distributions, and we hope
          that in the future it will be fixed. We suggest that you switch to a
          UTF-8 locale (e.g. de_DE@euro.UTF-8), which fully supports German with
          the correct quotation marks, and, using Unicode encoding, has better
          support for other languages as well.</p>

          <p>To change the system wide locale choice, use:
          <example>dpkg-reconfigure locales</example></p>
-->  
        <sect1 id="syntax"><heading>Belangrijke wijzigingen in de syntax van programma's</heading>
          <p>Debian probeert wijzigingen in 'upstream' pakketten te voorkomen;
          dit betekent dat eventuele wijzigingen in de oorspronkelijke
          pakketten ook aanwezig zullen zijn in &debian;. Dit kan betekenen dat
          de werking van programmatuur is veranderd ten opzichte van een
          eerdere release van &debian;.</p>
 
          <p><em>Nog geen wijzigingen bekend.</em></p>
        
        
        <sect id="backup"><heading>De opwaardering voorbereiden</heading>

          <p>Voordat u uw systeem opwaardeert, wordt u dringend aangeraden een
          volledige reservekopie te maken, of tenminste van alle gegevens en
          configuratie-informatie die u niet wilt verliezen. Het
          opwaarderingsproces en de daarbij gebruikte hulpmiddelen zijn
          behoorlijk betrouwbaar, maar een storing in uw apparatuur gedurende
          de opwaardering kan resulteren in een ernstig beschadigd systeem.</p>

          <p>De belangrijkste zaken om een reservekopie van te maken zijn: de
          inhoud van <file>/etc</file>, <file>/var/lib/dpkg</file> en de
          uitvoer van <tt>dpkg --get-selections \*</tt>.</p>

          <p>Het verdient aanbeveling om vooraf alle gebruikers te informeren
          over een geplande opwaardering. Echter, bijvoorbeeld gebruikers die
          via SSH toegang hebben tot uw systeem, hoeven niet al te veel van de
          opwaardering te merken en kunnen ervoor kiezen om gewoon door te
          werken. Als u extra voorzorgen wilt nemen, maak dan voor de
          opwaardering een reservekopie van de partitie met gebruikersgegevens
          (<file>/home</file>) of ontkoppel deze. Normaalgesproken zal het niet
          nodig zijn het systeem opnieuw op te starten.</p>

          <p>Het opwaarderen van de distributie dient te gebeuren ofwel lokaal
          vanaf een niet-grafische virtuele terminal (of een direct verbonden
          seriële terminal), ofwel op afstand via een
          <prgn>ssh</prgn>-verbinding.</p>

          <p><em>Belangrijk</em>: Het is <em>niet</em> mogelijk om de
          opwaardering uit te voeren via <prgn>telnet</prgn>,
          <prgn>rlogin</prgn>, <prgn>rsh</prgn>, of vanuit een X-sessie die
          wordt beheerd door <prgn>xdm</prgn>, <prgn>gdm</prgn>,
          <prgn>kdm</prgn> of dergelijke op de machine die u wilt opwaarderen.
          Reden hiervoor is dat er een grote kans is dat elk van deze diensten
          tijdens de opwaardering opnieuw zal worden gestart, wat kan
          resulteren in een <em>ontoegankelijk</em> systeem dat slechts half is
          opgewaardeerd.</p>

        <sect1><heading>APT-pinning uitschakelen</heading>

          <p>Als u APT heeft geconfigureerd om bepaalde pakketten te
   installeren vanaf een andere distributie dan 'stable' (bijvoorbeeld vanaf
   'testing'), kan het nodig zijn om uw 'APT-pinning' instellingen (in
   <file>/etc/apt/preferences</file>) te wijzigen om de opwaardering van
   pakketten naar de versie in de nieuwe 'stable'-release mogelijk te maken.
   Aanvullende informatie over 'APT-pinning' kunt u vinden in <manref
   section="5" name="apt_preferences">.</p>
<!-- FJP: Couldn't the advise to hold such packages prevent the upgrade of e.g.
          libc6 if the package depends on the old version! --></sect1>

        
        <sect1><heading>De status van pakketten controleren</heading>

          <p>Ongeacht de methode die u gebruikt voor de opwaardering, wordt
          aangeraden dat u vooraf de status van alle pakketten controleert en
          nagaat dat alle pakketten opgewaardeerd kunnen worden. De volgende
          opdracht toont alle pakketten die een status 'Half-Installed' of
          'Failed-Config' hebben alsmede de pakketten met een foutstatus: <example compact="compact">
   # dpkg --audit
</example></p>
 
          <p>U kunt ook de status van alle pakketten controleren met behulp van
          <prgn>dselect</prgn>, <prgn>aptitude</prgn> of met opdrachten als <example compact="compact">
   # dpkg -l | pager 
</example></p>

          <p>of <example compact="compact">
   # dpkg --get-selections &gt; ~/curr-pkgs.txt
</example></p>

          <p>Als u pakketten heeft met de 'hold'-status, is het wenselijk dat u
          deze vrijgeeft. Als een pakket dat essentieel is voor de opwaardering
          de 'hold'-status heeft, zal de opwaardering mislukken. U kunt
          pakketten die de 'hold'-status hebben identificeren met de opdracht: <example compact="compact">
   # dpkg --audit
</example></p>

          <p>Als u een pakket lokaal heeft gewijzigd en gecompileerd en het
          niet heeft hernoemd of een 'epoch' in de versie heeft opgenomen,
          dient u dit pakket op 'hold' te zetten om te voorkomen dat het wordt
          opgewaardeerd. De 'hold' status van een pakket kan worden gewijzigd
          met <prgn>aptitude</prgn>: <example compact="compact">
   aptitude hold | unhold &lt;package&gt;
</example></p>
</sect1>            
        
        <sect1><heading>Aandachtspunten voor gebruikers van SSH</heading>

          <p>Het commerciële SSH, zoals voor release 2.2 opgenomen in het
          pakket <package>ssh</package> of in release 2.2 in het pakket
          <package>ssh-nonfree</package>, is in deze release vervangen door het
          DFSG-vrije pakket <package>ssh</package>. De commerciële versie is
          niet langer opgenomen. Het pakket <package>ssh</package> bevat een
          Debconf vraag die een configuratie zal genereren die compatibel is
          met OpenSSH.</p>
</sect1>          
        <sect1><heading>Mappen die mogelijk aandacht behoeven</heading>

          <p>Het is essentieel dat de map <file>/etc/rcS.d</file> bestaat voor
          de start van de opwaardering; de installatie van het pakket
          <package>libc6</package> zal anders mislukken.</p>

          <p>De map <file>/usr/share/doc</file> mag (als deze reeds bestaat)
          geen symlink (b.v. naar <file>/usr/doc</file>) zijn omdat daardoor de
          installatie van sommige pakketten zal mislukken. Het maken van een
          symlink van <file>/usr/doc</file> naar <file>/usr/share/doc</file> is
          eventueel wel toegestaan. U zult dan echter wel een groot aantal
          meldingen krijgen dat de map <file>/usr/doc</file> niet kan worden
          verwijderd; deze zijn normaal en kunnen veilig genegeerd worden.</p>
</sect1></sect>

        <sect id="upgrade-process"><heading>Bronnen voor APT voorbereiden</heading>

          <p>Voor het opwaarderen heeft het gebruik van <prgn>aptitude</prgn>
   zoals hierna beschreven, de voorkeur. De ingebouwde analyse van
   afhankelijkheden maakt een soepele opwaardering en eenvoudige installaties
   mogelijk.</p>
          
          <p>Elke handeling met betrekking tot de installatie van pakketten
   dient te worden uitgevoerd met beheerdersrechten; log daarom aan als root of
   gebruik <prgn>su</prgn> of <prgn>sudo</prgn> om de noodzakelijke
   toegangsrechten te verkrijgen.</p>

          <p>Voordat u start met de opwaardering, dient u het
          configuratiebestand voor pakketlijsten van <package>apt</package>,
          <file>/etc/apt/sources.list</file>, te configureren.</p>
          
          <p><package>apt</package> zal alle pakketten, die gevonden kunnen
          worden via een "<tt>deb</tt>"-regel, in beschouwing nemen en zal het
          pakket met het hoogste versienummer installeren. Hierbij krijgen de
          als eerste genoemde bronnen prioriteit (als u dus meerdere bronnen
          beschikbaar heeft, zal u normaalgesproken als eerste bijvoorbeeld een
          lokale harde schijf, vervolgens een CD en tenslotte
          HTTP/FTP-spiegelservers opnemen).</p>

         <sect1 id="network"><heading>Internet-bronnen voor APT toevoegen</heading>

           <p>De standaard configuratie is om installatie te laten plaatsvinden
           vanaf de Debian Internet hoofdservers, maar desgewenst kunt u
           <file>/etc/apt/sources.list</file> wijzigen zodat andere
           spiegelservers worden gebruikt; bij voorkeur één die in het netwerk
           het dichtst bij is.</p>

<!-- FJP: Why is 'default configuration' relevant here? We are talking about
          upgrading existing installations; we really have no idea what
          apt-sources users will have set up here (maybe just a Woody CD-set).
          Note: D-I sets the default configuration to a mirror based on
          the selected country and not the 'main' servers. -->

           <p>Adressen voor Debian HTTP- of FTP-spiegelservers kunnen worden
           gevonden op <url id="&url-debian-mirrors;">. HTTP-servers zijn over
           het algemeen sneller dan FTP-servers.</p>
<!-- FJP: 'Otherwise' does not refer back to anything here, so I deleted it
          (unless the intention was to refer to local intr_a_net HTTP
          servers in the previous para). -->

           <p>Een voorbeeld. Stel dat de dichtst bijzijnde Debian spiegelserver
           <tt>&url-debian-mirror-eg;/</tt> is. Als u die server bekijkt met
           een webbrowser  of een FTP-programma, zal u zien dat de hoofdmappen
           als volgt zijn ingedeeld: <example compact="compact">
   &url-debian-mirror-eg;/dists/stable/main/binary-&architecture;/...
   &url-debian-mirror-eg;/dists/stable/contrib/binary-&architecture;/...
</example></p>

           <p>Om met <prgn>apt</prgn> gebruik te maken van deze spiegelserver,
           voegt u de volgende regel toe in uw <file>sources.list</file>
           bestand: <example compact="compact">
   deb &url-debian-mirror-eg; &releasename; main contrib
</example></p>

           <p>Merk op dat `<tt>dists</tt>' impliciet wordt toegevoegd en dat de
           parameters achter de naam van de release worden gebruikt om het pad
           uit te breiden naar meerdere mappen.</p>

           <p>Invalideer, nadat u uw nieuwe bronnen heeft toegevoegd, de oude
           "<tt>deb</tt>"-regels in <file>sources.list</file> door er een hekje
           (<tt>#</tt>) voor te plaatsen.</p>

           <p>Elk pakket dat nodig is voor de installatie en wordt opgehaald
           vanaf het netwerk, wordt opgeslagen in
           <file>/var/cache/apt/archives</file> (en tijdens het ophalen in de
           submap <file>partial/</file>). U dient zorg te dragen dat u
           voldoende vrije ruimte heeft voordat u de installatie start. Voor
           een redelijk uitgebreide Debian installatie, dient u rekening te
           houden met tenminste 300MB aan op te halen pakketten.</p>
</sect1>           
         

         <sect1 id="localmirror"><heading>Locale spiegelservers toevoegen als bron voor APT</heading>

           <p>In plaats van gebruik te maken van een HTTP- of
           FTP-spiegelserver, is het ook mogelijk om
           <file>/etc/apt/sources.list</file> zodanig te wijzigen dat gebruik
           wordt gemaakt van een Debian archief op een lokale harde schijf
           (mogelijk aangekoppeld als NFS).</p>

           <p>Een voorbeeld. Stel dat u een Debian archief heeft onder
           <file>/var/ftp/debian/</file> en daaronder de volgende hoofdmappen: <example compact="compact">
   /var/ftp/debian/dists/stable/main/binary-&architecture;/...
   /var/ftp/debian/dists/stable/contrib/binary-&architecture;/...
</example></p>

           <p>Voeg de volgende regel toe in <file>sources.list</file> om
           hiervan met <prgn>apt</prgn> gebruik te maken: <example compact="compact">
   deb file:/var/ftp/debian &releasename; main contrib
</example></p>

           <p>Merk op dat `<tt>dists</tt>' impliciet wordt toegevoegd en dat de
           parameters achter de naam van de release worden gebruikt om het pad
           uit te breiden naar meerdere mappen.</p>

          <p>Invalideer, nadat u uw nieuwe bronnen heeft toegevoegd, de oude
          "<tt>deb</tt>"-regels in <file>sources.list</file> door er een hekje
          (<tt>#</tt>) voor te plaatsen.</p>
</sect1>
        <sect1 id="cdroms"><heading>CD's toevoegen als bron voor APT</heading>

<!-- FJP: Are these instructions also valid for adding DVD's? -->

          <p>Zie boven als u eerst de meest recente versie van de pakketten
          <package>apt</package> en <package>dpkg</package> moet
          installeren.</p>
<!-- FJP: See above [...], as described above is a bit double.
          Also, I don't think the need to update the package tools and how
          to do that has been descibed 'above' yet. -->

          <p>Als u <em>alleen</em> CD's wilt gebruiken, invalideer dan de
          bestaande "<tt>deb</tt>"-regels in <file>/etc/apt/sources.list</file>
          door er een hekje (<tt>#</tt>) voor te plaatsen.</p>

          <p>Controleer dat er een regel in <file>/etc/fstab</file> aanwezig is
          die het mogelijk maakt om u CD-eenheid aan te koppelen op
          aanhechtpunt <file>/cdrom</file> (dit aanhechtpunt is noodzakelijk
          voor <prgn>apt-cdrom</prgn>). Als bijvoorbeeld <file>/dev/hdc</file>
          uw CD-eenheid is, dient <file>/etc/fstab</file> een regel te bevatten
          als: <example compact="compact">
   /dev/hdc /cdrom auto defaults,noauto,ro 0 0
</example></p>

          <p>Merk op dat in het vierde veld <em>geen spaties</em> mogen staan
          tussen de woorden <tt>defaults,noauto,ro</tt>.</p>

          <p>Om te verifiëren dat dit werkt kunt u een CD laden en proberen de
          volgende opdrachten uit te voeren: <example compact="compact">
   mount /cdrom (koppelt de CD aan op het aanhechtpunt)
   ls -alF /cdrom (zou de inhoud van de hoofdmap van de CD moeten tonen)
   umount /cdrom (ontkoppelt de CD)
</example></p>

          <p>Geef vervolgens de volgende opdracht: <example compact="compact">
   apt-cdrom add
</example></p>

          <p>voor elke Debian CD met installeerbare pakketten ('Binary CD') om
          de lijsten met de op de diverse CD's beschikbare pakketten toe te
          voegen aan de database van APT.</p>
</sect1></sect>        
        

        <sect id="upgradingpackages"><heading>Pakketten opwaarderen</heading>
          
          <p>De toepassing voor pakketbeheer <prgn>aptitude</prgn> heeft de
   voorkeur voor het opwaarderen van de ene &debian; release naar de volgende.
   Deze toepassing neemt veiligere beslissingen over de installatie van
   pakketten dan wanneer u <prgn>apt-get</prgn> rechtstreeks uitvoert.</p>
          
          <p>Vergeet niet om alle benodigde partities (met name root en
          <file>/usr</file>) met lees- en schrijfrechten aan te koppelen,
          bijvoorbeeld met <example compact="compact">
   mount -o remount,rw /<var>mountpoint</var>
</example></p>

          <p>Controleer vervolgens dat de regels met bronnen
   (in<file>/etc/apt/sources.list</file>) verwijzen naar de <tt>'stable'</tt>
   distributie en dat niet doen met een codenaam (zoals
   <tt>&oldreleasename;</tt>).</p>
          
          <p>Het wordt sterk aangeraden om het programma
          <prgn>/usr/bin/script</prgn> te gebruiken om een log te maken van wat
          er gebeurt tijdens de opwaarderingssessie. Als er dan problemen
          ontstaan, kunt u, indien nodig, hieruit exacte informatie bijvoegen
          in een probleemrapport. Geef de volgende, of een vergelijkbare,
          opdracht om te beginnen met het opnemen van het log: <example compact="compact">
   script -a ~/upgrade-to-sarge.typescript
</example></p>

          <p>Bewaar dit logbestand niet in een tijdelijke map als
   <file>/tmp</file> of <file>/var/tmp</file> (bestanden in deze mappen kunnen
   worden gewist tijdens het opwaarderen of bij een herstart van de
   computer).</p>
 
          <p>Vervolgens dient het pakket <package>aptitude</package> te worden
   geïnstalleerd. Dit wordt gedaan met:</p>
          
          <p><example compact="compact">
   apt-get install aptitude
</example></p>

          <p>Er vanuit gaande dat u een werkende configuratie van APT heeft,
   zoals hiervoor beschreven, zal dit de &releasename;-versie van
   <prgn>aptitude</prgn> installeren.</p>
<!-- FJP: Will it really? Haven't we have just instructed users to point
          everything to the new release? -->

          <p>Allereerst moet <prgn>aptitude</prgn> een lijst opbouwen van
   nieuwe en opgewaardeerde pakketten voor de nieuwe release. Dit wordt gedaan
   met:</p>
          
          <p><example compact="compact">
   aptitude update
</example></p>

          <p>Als <prgn>aptitude</prgn> eenmaal beschikt over de informatie over
   alle beschikbare pakketten, is het systeem bijna klaar voor de eigenlijke
   opwaardering.</p>
<!-- FJP: Why 'almost'? The next command will perform the upgrade.
          'Almost' implies the user needs to do something else first... -->

          <p><example compact="compact">
   aptitude -f --with-suggests --with-recommends dist-upgrade
</example></p>

          <p>Dit commando zal een volledige opwaardering van uw systeem
   uitvoeren; dat wil zeggen: de nieuwste beschikbare versies van alle
   pakketten installeren en alle mogelijke afhankelijkheden tussen pakketten
   oplossen. Indien noodzakelijk zal het ook nieuwe pakketten installeren
   (meestal nieuwe versies van bibliotheken of hernoemde pakketten) en
   eventuele conflicterende verouderde pakketten verwijderen (zoals het pakket
   <package>console-tools-libs</package>).</p>

          <p>Als de opwaardering wordt uitgevoerd vanaf een set CD's, zal u
          gedurende de opwaardering enkele keren worden gevraagd om een
          bepaalde CD te laden. Mogelijk zult u dezelfde CD meermalen moeten
          laden; dit wordt veroorzaakt door onderling afhankelijke pakketten
          die over verschillende CD's zijn verdeeld.</p>
   
          <p>Nieuwe versies van op dit moment geïnstalleerde pakketten die niet
   kunnen worden opgewaardeerd zonder de installatie-status van andere
   pakketten te wijzigen, zal op zijn huidige versie blijven (wordt weergegeven
   als "held back"). Dit kan worden verholpen door ofwel met hulp van
   <prgn>aptitude</prgn> deze pakketten te selecteren voor installatie, ofwel
   door <tt>aptitude -f install &lt;package&gt;</tt> te proberen.</p>
            
          <p>De optie <tt>--fix-broken</tt> (of <tt>-f</tt>) laat
          <package>apt</package> proberen 'verbroken' afhankelijkheden op een
          systeem te herstellen. <package>apt</package> staat niet toe dat op
          een systeem gebroken afhankelijkheden tussen pakketten bestaan.</p>

        <sect1 id="trouble"><heading>Mogelijke problemen tijdens of na het opwaarderen</heading>

          <p>Soms is het noodzakelijk om in APT de optie APT::Force-LoopBreak
          te activeren zodat in verband met een 'Conflicts/Pre-Depends'-lus een
          vereist pakket tijdelijk kan worden verwijderd. <prgn>aptitude</prgn>
          zal u hierover informeren en de opwaardering afbreken. U kunt deze
          situatie verhelpen door op de opdrachtregel voor
          <prgn>aptitude</prgn> de optie <tt>-o APT::Force-LoopBreak=1</tt> mee
          te geven.</p>

          <p>Het is mogelijk dat de afhankelijkheden op een systeem dusdanig
          verstoord zijn dat handmatige interventie noodzaklijk is.
          Normaalgesproken betekent dit dat u <prgn>aptitude</prgn> of <example compact="compact">
   dpkg --remove <var>packagename</var>
</example></p>

          <p>zult moeten gebruiken om enkele van de veroorzakende pakketten te
          verwijderen. Een andere mogelijkheid is: <example compact="compact">
   aptitude --fix-broken install
   dpkg --configure --pending
</example></p>

          <p>In uitzonderlijke situaties is mogelijk dat u een herinstallatie
          moet forceren, bijvoorbeeld met: <example compact="compact">
   dpkg --install /path/to/packagename.deb
</example></p>

          <p>Nadat een en ander hersteld is, zou u in staat moeten zijn om de
          opwaardering te hervatten door de hiervoor beschreven
          <tt>dist-upgrade</tt> opdrachten te herhalen.</p>

          <p>Tijdens de opwaardering zullen vragen worden gesteld om diverse
          pakketten (opnieuw) te configureren. Als u wordt gevraagd of een
          bestand in de mappen <file>/etc/init.d</file> of
          <file>/etc/terminfo</file>, of het bestand
          <file>/etc/manpath.config</file> mag worden vervangen door de versie
          van de pakketbeheerder, zult u meestal bevestigend moeten antwoorden
          om de consistentie van het systeem te waarborgen. Het is altijd
          mogelijk om de oude versies te herstellen aangezien deze zullen
          worden bewaard met de extensie <tt>.dpkg-old</tt>.</p>

          <p>Als u niet zeker weet wat u moet doen, schrijf dan de naam van het
          pakket of bestand op en zoek later uit wat er precies aan de hand is.
          Ook kunt u in het logbestand de informatie opzoeken die tijdens de
          opwaardering op het scherm werd getoond.</p>
</sect1>
        <sect1 id="nownownow"><heading>Te doen voor het systeem opnieuw wordt opgestart</heading>

          <p>Als <tt>aptitude dist-upgrade</tt> klaar is, is de "formele"
          opwaardering voltooid. Er zijn echter enkele zaken die gedaan zouden
          moeten worden <em>voordat</em> het systeem opnieuw wordt
          opgestart.</p>
          
  <p>Lees <file>/usr/share/doc/xfree86-common/README.Debian-upgrade</file> voor
  nadere informatie over de opwaardering van de pakketten van het X-Window
  Systeem. Dit is relevant voor gebruikers van alle voorgaande releases van
  Debian. Kortgezegd, dit document moet u lezen.</p>

        <sect2 id="newkernel"><heading>Uw kernel opwaarderen</heading>
          
          <p>Merk op dat de Linux kernel tijdens deze procedures <em>niet</em>
   is opgewaardeerd. Desgewenst kunt u dit zelf doen, ofwel door één van de
   pakketten <package>kernel-image-*</package> te installeren of door een door
   u zelf samengestelde kernel te compileren op basis van de broncode
   (<package>kernel-source-*</package>).</p>
          
          <![ %available-2.6 [

         <p>De standaard kernel voor &debian; is &kernelversion; uit de oudere
  stabiele 2.4 serie van de Linux kernel. Desgewenst kunt u ook een kernel uit
  de 2.6 serie gebruiken om betere ondersteuning van uw hardware of
  prestatieverbetering te verkrijgen.</p>
         
]]>
         
         <p>Om uw kernel op te waarderen, dient u eerst de kernel kiezen die
         het best past bij uw (sub)platform. Een overzicht van de kernels die
         beschikbaar zijn voor installatie kunt u verkrijgen met: <example compact="compact">
   apt-cache search ^kernel-image
</example></p>
         
         <p>Vervolgens kunt u de gewenste kernel installeren met <tt>aptitude
         install</tt>. Nadat de nieuwe kernel is geïnstalleerd, dient u bij de
         eerste gelegenheid de computer opnieuw op te starten om deze ook
         daadwerkelijk te gebruiken.</p>

         <p>Voor de meer avontuurlijk ingestelde personen is er een relatief
         eenvoudige manier om uw eigen maatwerk kernel te compileren op
         &debian;. Installeer hiervoor het pakket
         <package>kernel-package</package> en lees de documentatie in
         <file>/usr/share/doc/kernel-package</file>.</p>
</sect2></sect1></sect></chapt>         
         

      <chapt id="moreinfo">

        <heading>Aanvullende informatie over &debian;</heading>

        <sect id="morereading"> <heading>Aanvullende documentatie</heading>
        <p>Buiten deze Release Notities en de Installatiehadleiding is er
        aanvullende documentatie over &debian; beschikbaar vanuit het Debian
        Documentatie Project (DDP). De doelstelling van het DDP is om
        hoogwaardige documentatie te ontwikkelen voor gebruikers en
        ontwikkelaars van Debian. De documentatie omvat onder meer de Debian
        Handleiding, de Gids voor nieuwe Debian Ontwikkelaars en de Debian FAQ.
        Voor nadere informatie verwijzen wij u naar website van het DDP op <url
        id="&url-ddp;">.</p>
 
        <p>Documentatie bij individuele pakketten wordt geïnstalleerd in
        <file>/usr/share/doc/<var>package</var></file>. Deze informatie kan
        o.a. omvatten: informatie over auteursrechten, Debian specifieke
        details en, indien aanwezig, documentatie van de auteurs.</p>
</sect> 
       
      
      <sect id="gethelp"> 
        <heading>Ondersteuning verkrijgen</heading>
      
        <p>Er zijn vele bronnen voor hulp, advies en ondersteuning voor
        gebruikers van Debian. Deze dienen echter pas te worden benut als
        zelfstandig onderzoek in documentatie over het onderwerp niets heeft
        opgeleverd. Deze sectie geeft een korte introductie van bronnen die van
        nut kunnen zijn voor nieuwe Debian gebruikers.</p>
        
      <sect1 id="lists">
        <heading>Mailinglijsten</heading>
        <p>De mailinglijsten die het meest interessant zijn voor gebruikers van
        Debian zijn debian-user (Engelstalig) en andere
        debian-user-<var>taal</var> mailinglijsten (in andere tabel).
        Informatie over deze mailinglijsten en details over het aanmelden
        daarvoor vindt u op <url id="&url-debian-list-archives;">. Zoek a.u.b.
        eerst in de archieven van de mailinglijsten naar een antwoord op uw
        vraag voordat u uw vraag stelt en volg ook de standaard etiquette voor
        mailinglijsten.</p>
</sect1>      

      <sect1 id="irc">
        <heading>Internet Relay Chat (IRC)</heading>
        
        <p>Debian heeft een IRC-kanaal dat gewijd is aan de ondersteuning van
        gebruikers van Debian . Dit kanaal bevindt zich op het IRC-netwerk van
        Open Projects, dat gewijd is aan het beschikbaar stellen van
        faciliteiten voor het uitwisselen van informatie voor de Open Source
        gemeenschap. Verwijs om toegang te krijgen to het kanaal uw favoriete
        IRC-programma naar &opn-irc-server; en meldt u aan voor #debian.</p>
        
        <p>Respecteer a.u.b. de richtlijnen van het kanaal en respecteer andere
        gebruikers. Kijk op de <url id="&url-opn;" name="website"> voor nadere
        informatie over Open Projects.</p>
</sect1></sect>
      
       
      <sect id="bugs">
        <heading>Problemen rapporteren</heading>
        
        <p>Wij streven ernaar om van Debian GNU/Linux een besturingssysteem van
        hoge kwaliteit te maken. Dit betekent echter niet dat de pakketten die
        wij leveren volledig foutvrij zijn. In overeenstemming met de 'open
        ontwikkeling' filosofie van Debian, bieden wij, als dienst aan onze
        gebruikers, volledig inzicht in problemen die gemeld zijn in ons eigen
        Bug Tracking System (BTS). Het BTS kan worden geraadpleegd op <url
        id="&url-bts;" name="bugs.debian.org">.</p>
<!-- FJP: I propose to replace the last sentence by:
        Consistent with Debian's 'open development' philosophy and as a 
        service to our users, we provide all the information on reported bugs
        at our own Bug Tracking System (BTS). The BTS is browseable at
        <url id="&url-bts;" name="bugs.debian.org">.
-->

        <p>Wij verzoeken u om eventuele problemen die u tegenkomt in de
        distributie of de programmatuur in de pakketten die daar onderdeel van
        uitmaken, te rapporteren zodat deze verholpen kunnen worden voor een
        volgende release. Voor het rapporteren van een probleem is een geldig
        e-mailadres vereist. We vragen dit zodat we problemen kunnen volgen en
        zodat pakketbeheerders contact kunnen opnemen met de indiener van een
        probleem als ze aanvullende informatie nodig hebben.</p>

        <p>U kunt een probleemrapport indienen met behulp van het programma
        <package>reportbug</package> of handmatig via e-mail. Nadere informatie
        over het Bug Tracking System en het gebruik daarvan vindt u op de
        referentiekaarten (op elk geïnstalleerd systeem beschikbaar in
        <file>/usr/share/doc/debian</file>) of op de website van het <url
        id="&url-bts;" name="Bug Tracking System">.</p>
<!-- FJP: The 'bug' program and package are obsolete. --></sect>

      
      <sect id="contributing">
        <heading>Bijdragen aan Debian</heading>
        
        <p>U hoeft geen expert te zijn om een bijdrage te kunnen leveren aan
        Debian. Door gebruikers te ondersteunen bij problemen op de
        verschillende <url id="&url-debian-list-archives;"
        name="mailinglijsten"> voor gebruikersondersteuning, levert u een
        bijdrage aan de gemeenschap. Het identificeren (of, nog beter, het
        oplossen) van problemen gerelateerd aan de ontwikkeling van de
        distributie door deelname aan de <url id="&url-debian-list-archives;"
        name="mailinglijsten"> gewijd aan ontwikkeling, is eveneens zeer
        welkom. Als u een goed taalgevoel heeft, kunt u mogelijk een meer
        actieve bijdrage leveren door te helpen bij het schrijven van <url
        id="&url-ddp;" name="documentatie"> of bij het <url
        id="&url-debian-i18n;" name="vertalen"> van bestaande documentatie naar
        uw eigen taal.</p>

        <p>Als u meer tijd beschikbaar kunt stellen, zou u een deel van de
        verzameling Vrije Software binnen Debian kunnen beheren. Bijzonder
        behulpzaam is het wanneer zaken worden geadopteerd of onderhouden
        waarvan gebruikers hebben verzocht om die op te nemen in Debian; de
        '<url id="&url-wnpp;" name="Work Needing and Prospective Packages
        database">' bevat deze informatie. Als u interesse heeft in specifieke
        groepen, kunt u mogelijk voldoening vinden in het leveren van een
        bijdrage aan een van de deelprojecten binnen Debian, waaronder 'ports'
        naar een bepaald platform, <url id="&url-debian-jr;" name="Debian Jr.">
        en <url id="&url-debian-med;" name="Debian Med">.</p>

        <p>Hoe dan ook, als u, op wat voor manier dan ook (als gebruiker,
        ontwikkelaar, schrijver of vertaler) werk verzet binnen de Vrije
        Software gemeenschap, helpt u de Vrije Software beweging. Het leveren
        van een bijdrage geeft voldoening en is leuk en, doordat het u de
        gelegenheid biedt om nieuwe mensen ontmoeten, geeft het van binnen dat
        onbepaalde, warme gevoel.</p>
</sect></chapt>
    
  </book>
</debiandoc>

<!-- Keep this comment at the end of the file
Local Variables:
mode: sgml
sgml-omittag:t
sgml-shorttag:t
sgml-namecase-general:t
sgml-general-insert-case:lower
sgml-minimize-attributes:nil
sgml-always-quote-attributes:t
sgml-indent-step:2
sgml-indent-data:nil
sgml-declaration:nil
sgml-parent-document:nil
sgml-exposed-tags:nil
sgml-local-catalogs:nil
sgml-local-ecat-files:nil
fill-column: 75
End:
-->